× Vragen, antwoorden en discussie rondom NIET beroepsinhoudelijke of arbeidsvoorwaardelijke thema's.

Topic-icon BDE's ontstaan niet door zuurstofgebrek

24 juni 2011 20:37 - 24 juni 2011 20:45 #24386 door hendrik
Wie enkele eeuwen geleden ketterse opvattingen verkondigde over God, hiernamaals of heelal moest voor zijn leven vrezen. De kans was groot dat hij op de brandstapel eindigde, in mootjes werd gehakt of op een andere, even pijnlijke manier naar de andere wereld werd geholpen. Het gebrek aan wetenschappelijke verbeeldingskracht bij de autoriteiten was vaak omgekeerd evenredig aan de creativiteit waarmee men ketterse nieuwlichters te lijf ging, vaak met fatale gevolgen.

Gelukkig ligt de tijd van hakblokken nu achter ons. Maar de weerstand tegen nieuwe ideeën is niet verdwenen. Er zijn nu andere manieren om mensen te lynchen als ze ideeën verkondigen die afwijken van wat door de meerderheid wordt geloofd. Tegenwoordig gebeurt dat meestal digitaal. Kennis van zaken is niet meer nodig, wel een toetsenbord, een p.c. en een internetaansluiting. De richtingenstrijd heeft zich van het marktplein en het gerechtsgebouw naar het internet verplaatst - de emoties zijn onveranderd dezelfde gebleven.

De cardioloog Pim van Lommel is één van de mensen die dit aan den lijve heeft ondervonden. Na het verschijnen in 2007 van zijn boek “Eindeloos bewustzijn – een wetenschappelijke visie op de bijna-dood-ervaring” barstte de discussie hierover in alle hevigheid los. Veel bloggers, die dat boek niet eens hadden gelezen, verklaarden het voor onwetenschappelijk. Geleerden gingen op hun beurt ijverig aan de slag om de belangrijkste conclusies ervan onderuit te schoffelen.

De reden voor al dat gekrakeel ligt voor de hand: zijn conclusies waren vernietigend voor het medische paradigma dat ons bewustzijn het product zou zijn van onze hersenfuncties. In die gedachtengang verdwijnt ons bewustzijn bij de fysieke dood. Van Lommel toonde echter aan dat mensen tijdens de klinische dood vaak een veel helderder bewustzijn hebben dan tijdens het normale waakbewustzijn. Ze ontmoetten overleden vrienden en verwanten, kregen een andere, mooiere wereld te zien en soms ook een blik op dingen die nog moesten komen. Dat wijst erop dat onze geest de dood overleeft – en dat is iets wat veel mensen niet willen accepteren. Het heeft immers enorme consequenties voor onze manier van denken. Men dacht dankzij Verlichting en secularisatie van al die veronderstelde religieuze onzin af te zijn – en nu kwam er opeens een wetenschapper die meende dat hij het voortbestaan van ons bewustzijn na de dood had aangetoond? Afmaken die hap, want straks komt al die religieuze nonsens over hemel & hel weer terug, weliswaar verpakt in een wetenschappelijk jasje, maar daardoor nog veel moeilijker te bestrijden!

Paradoxaal genoeg zijn door die houding juist die groepen, die zichzelf als vertegenwoordigers van de Verlichting en de Vooruitgang beschouwen, verworden tot een achterhoede die een verbeten moddergevecht levert tegen nieuwe inzichten die door het BDE-onderzoek zijn verkregen. Wetenschappelijk gezien is het idee dat BDE’s slechts hallucinaties zijn als gevolg van zuurfstofgebrek in de hersenen volkomen onhoudbaar gebleken. In zijn boek “Herinneringen aan de dood” heeft dr. Michael B. Sabom, een cardioloog uit de VS, dit met grote precisie aangetoond. Bijna-dood-ervaringen treden immers op als er helemaal geen hersenactiviteit meer is. Klinisch gezien is de patiënt tijdens een BDE dus dood. Sabom kwam tot de conclusie dat een zuurstoftekort in de hersenen ongeveer dezelfde ervaringen veroorzaakt als psychedelische drugs. De consistentie, de helderheid en de grote cognitieve scherpte die kenmerkend zijn voor bijna-dood-ervaringen ontbreken dan echter. Ook van andere verklaringen, waarbij wordt uitgegaan van fysieke oorzaken, heeft hij aangetoond dat ze volledig onhoudbaar zijn, bv. de gedachte dat BDE's zouden ontstaan door chemische veranderingen in de hersenen tijdens het stervensproces.

Sabom is niet de enige die heeft aangetoond dat zuurstofgebrek nooit de oorzaak kan zijn van BDE’s. Uit de studies van Y.Henderson en H.W. Haggard - en een aanvullend onderzoek van R.M. McFarland - naar het effect van zuurstofgebrek in de hersenen, blijkt dat het waarnemingsvermogen van de mens bij het afnemen van de zuurstoftoevoer naar de hersenen steeds meer wordt verstoord. Dat staat in schril contrast met de enorme helderheid van geest die wordt beschreven door mensen die een BDE hadden. Sabom concludeert dan ook: “De reeks van gebeurtenissen die kenmerkend zijn voor een BDE wordt niet in gang gezet door de toenemende verlaging van het zuurstofniveau van de hersenen tot bewusteloosheid intreedt. Dus kan zuurstofgebrek in de hersenen geen verklaring vormen voor de wijze waarop een BDE zich manifesteert."

Is de discussie daarmee nu afgelopen? Absoluut niet. Er zijn veel meer pogingen gedaan om te bewijzen dat mensen tijdens een BDE niet echt dood zijn, of dat hun ervaringen het gevolg zijn van de chemische processen tijdens het sterven. De belangrijkste aanwijzing – hoewel geen wetenschappelijk bewijs - voor de echtheid van BDE’s wordt daarbij meestal over het hoofd gezien. De ingrijpende ervaringen die mensen hierbij hebben zorgen voor een complete verandering van hun persoon: ze worden vaak veel socialer, liefdevoller en minder ego-gericht. Wie aangeraakt wordt door de eeuwigheid hecht minder aan dit leven en meer aan alles wat het tijdelijke overstijgt: de liefde voor anderen, eerbied voor de wereld om ons heen, respect voor alles wat leeft.

Wetenschappelijk gezien schiet je daar misschien niet veel mee op, maar op de samenleving als geheel heeft het wel een grote invloed. Naar schatting hebben ca. 600.000 Nederlanders ooit een BDE gehad. Het zou mij niet verbazen als dat gegeven uiteindelijk de doorslag zal geven bij alle discussies die hierover worden gevoerd. De kans is groot dat de dood over niet al te lange tijd zal worden gezien als een verandering van het bewustzijn, niet als het definitieve einde ervan.

© Hendrik Klaassens.

Gelieve Inloggen om te deelnemen aan het gesprek.

29 juni 2011 23:30 #24413 door desiree
Replied by desiree on topic BDE's ontstaan niet door zuurstofgebrek
Hallo Hendrik,

Er zijn vele mensen die vandaag de dag een bijna-dood-ervaring hebben. Zoals met vele opvattingen heeft dit te maken met de normen, waarden en geloof van een individu. Het ligt eraan wat de overtuiging van iemand is, hoe iemand eruit komt. Want er is nog geen grondig onderzoek gedaan naar mensen die bepaalde overtuigingen aanhangen. Er zijn meerdere onderzoekers die allen een andere kant opgaan, je kunt er een mooi verhaal van maken maar het is geen betrouwbaar resultaat.
Is het niet juist mooi dat mensen vanuit hun overtuiging er een invulling aan kunnen geven?

Gelieve Inloggen om te deelnemen aan het gesprek.

30 juni 2011 11:18 - 30 juni 2011 12:58 #24417 door hendrik
Replied by hendrik on topic BDE's ontstaan niet door zuurstofgebrek
Dag Desiree,

BDE's zijn geen opvattingen in die zin dat men ze alleen maar krijgt als men in bepaalde voorstellingen of religies gelooft. Zo zijn er bv. ook atheïsten - mensen die dus helemaal niets moeten hebben van religie - die tijdens een BDE een geestelijke werkelijkheid ervaren en dan bv. Christus zien. Tijdens zo'n ervaring kunnen mensen dus iets ervaren wat lijnrecht ingaat tegen het geloof dat ze vòòr die tijd hadden. Het weerspiegelt hun opvattingen dan niet, maar is eerder het tegenovergestelde ervan.

BDE's zijn wetenschappelijk al vaak onderzocht. Eén van de bekendste onderzoekers is Pim van Lommel. Zijn boek "Eindeloos bewustzijn", dat in november 2007 verscheen, is het resultaat van een onderzoek naar honderden BDE's die zich uitstrekten over vele jaren. Zijn onderzoek is eerder gepubliceerd in het gezaghebbende medische tijdschrift "The Lancet".

Karakteristiek voor BDE's is dat de mensen die zoiets ondergaan allemaal enkele bijzondere ervaringen hebben. M.a.w.: er zijn heel duidelijke patronen in te onderscheiden. Dat wijst erop dat het méér zijn dan puur subjectieve belevenissen. Heel bijzonder is ook dat men dan overleden verwanten en vrienden ziet. Dat het bewustzijn dan veel groter en ruimer is dan normaal en niet puur subjectief is, maar op zulke momenten een objectieve werkelijkheid weergeeft, wordt o.a. aangetoond doordat men dan soms overleden, verre verwanten tegenkomt in een soort hiernamaals, terwijl men nog helemaal niet wist (en ook niet kon weten) dat ze overleden waren.

Dat objectieve karakter - dat dus verder gaat dan het niveau van opvattingen en subjectieve ervaringen - wordt nog eens onderstreept doordat een BDE'er tijdens zo'n ervaring het lichaam verlaat en dan waarnemingen kan doen op andere plaatsen, die achteraf exact blijken te kloppen. De BDE-ervaring is dus objectief en geloofwaardig. In "Eindeloos bewustzijn" worden daar heel veel voorbeelden van te geven. Ik kan iedereen dan ook aanraden om het te lezen. Voor mensen met een medische achtergrond is het heel goed leesbaar.

Het boek "Herinneringen aan de dood" van de cardioloog Michael B. Sabom ontkracht allerlei mythen die over BDE's de ronde doen. Zo weerlegt hij op een overtuigende manier de alternatieve verklaringen die ervoor worden gegeven, zoals bv. dat ze het gevolg zouden zijn van zuurstofgebrek. Ook toont hij aan dat het hier niet om hallucinaties gaat.

BDE's laten zien dat de medische wetenschap een aantal vooronderstellingen hanteert die aantoonbaar niet kloppen, hoewel men er toch met kracht aan vasthoudt. Dat is jammer, want ik ben er zeker van dat heel veel mensen daardoor de hulp en begeleiding missen die ze nodig hebben.

Vriendelijke groet,
Hendrik.

Gelieve Inloggen om te deelnemen aan het gesprek.