× Vragen, antwoorden en discussies m.b.t. (aan de zorg gerelateerde) beroepsinhoudelijke zaken, waar geen ander forum voor beschikbaar is.

Topic-icon Enkelbandjes in de psychiatrie

10 juni 2012 10:07 #25553 door hendrik
Hallo iedereen,
De afgelopen week hoorde ik van een kennis dat er in de GGZ tegenwoordig ook gebruik wordt gemaakt van enkelbandjes om mensen, die af en toe 'weglopen' in het gareel te houden. Hun bewegingsvrijheid is dan beperkt tot hun kamer en een heel klein gebied eromheen. Zodra ze buiten dat gebied komen, gaat er een alarm af en worden ze naar hun kamer teruggebracht. Dit werd doelbewust als een strafmaatregel gebruikt in een GGZ-instelling in het noorden van het land.

Ik vind dit een vrij ingrijpende en ook wel schokkende maatregel. Dezelfde methode, die ook bij zedendelinquenten, geweldplegers en ander rapaille wordt gebruikt, wordt nu immers ook toegepast op patiënten in de psychiatrie, die verward zijn! Mensen, die in de praktijk te maken hebben met criminelen die een enkelband moeten dragen, weten te melden dat het geestelijk heel zwaar is om voortdurend iets te moeten dragen dat al je bewegingen registreert en een alarm afgeeft als je buiten het gebied komt waarin je je mag bewegen.

Omdat ik niet weet in hoeverre deze toch wel crue methode ingeburgerd is geraakt in de psychiatrie, zou ik jullie willen vragen of dit vaak voorkomt en zo ja, bij welke mensen dit middel wordt ingezet.

Hendrik.

Gelieve Inloggen om te deelnemen aan het gesprek.

26 aug 2012 08:51 #25652 door user_6949
Het dragen van een enkelband als straf is inderdaad niet niks. Ik heb enige jaren vanuit de reclassering gewerkt met cliënten die 'elektronisch toezicht'(ET) hadden. Er zitten echter ook 'voordelen' aan t.o.v. andere vrijheidsbeperkende maatregelen als b.v. detentie: Cliënt kan b.v. opleiding, ambulante behandeling doen, als vader aanwezig blijven in zijn gezin etc. Programma's voor ET kunnen echt op maat aangepast worden. Ik was er in eerste instantie een groot tegenstander van, maar zag later in de praktijk toch ook veel voordelen. Ook in kader van detentiefasering/geleidelijke terugkeer in onze samenleving is het een prima middel. Vergeet daarbij ook niet, dat de repressie de laatste jaren alleen maar fors toeneemt in ons kikkerlandje: We waren jarenlang het land met het kleinste aantal gedetineerden. Nu staan we (bijna) aan de top. De optie 'voorwaardelijke veroordeling met een proeftijd' die 10-15 jaar geleden nog zeer frequent werd toegepast heeft nu plaats moeten maken voor ONvoorwaardelijke straffen als taakstraf en dus ook ET.

Voor de GGZ zie ik overigens ook wel voordelen: Deuren hoeven niet altijd op slot, cliënten kunnen grotere bewegingsvrijheid/ruimte krijgen en actieradius kan denk ik tegenwoordig met de moderne GPS-systemen op maat worden aangepast zowel in tijd als afstanden.
Maar ja het blijft allemaal wel erg onpersoonlijk al die elektronica. Ik ken nog de tijd waarin wij in een tbs-kliniek de discussie hadden of er wel of niet camera's bij deuren mochten komen. Wij waren merendeels voorstander van een normale bel bij de deur met de consequentie dat er dan wel een medewerker naar die deur moest lopen, maar ook dat was dan meestal een kort, maar dikwijs ook wel wat langer contactmoment.

Gelieve Inloggen om te deelnemen aan het gesprek.

26 aug 2012 10:04 #25653 door geetje
Andere sector, zelfde idee: bij verpleegafdelingen/groepswoningen voor dementerenden wordt dit ook op sommige plaatsen gebruikt. Deuren gaan dan niet open, omdat het op het bandje van de betreffende bewoner zo ingesteld is.
Het lijkt heel onpersoonlijk, maar omdat je ook in kan stellen dat sommige deuren wel open gaan, zie je dat mensen heel snel hun actieradius weten en daar ook plezier in hebben.

Of het in de GGZ een goed idee is? Als mensen er een bepaalde vrijheid door krijgen is het denk ik altijd goed. Zie het maar eens niet als straf, maar meer als duidelijkheid. Want dat is wat alle mensen, ook in de GGZ, nodig hebben. En dat kun je ze bieden met dit soort maatregelen.

Gelieve Inloggen om te deelnemen aan het gesprek.

27 aug 2012 16:56 #25656 door user_6949
Ik had inderdaad ook meer het wonen voor dementerenden in gedachten dan de GGZ moet ik toegeven, maar ook binnen GGZ zijn er denk ik afdelingen waarvoor electr. toezicht prima zou kunnen voldoen.

Gelieve Inloggen om te deelnemen aan het gesprek.

28 aug 2012 11:00 #25661 door hendrik
Hallo user en Geetje,
Bedankt voor jullie reacties. Ik heb ze nog eens overgelezen en documentatie over dit onderwerp opgezocht.

In de eerste plaats dit: op de GGZ-instelling waarover ik schreef worden enkelbandjes uitdrukkelijk als strafmaatregel gebruikt. De patiënte die zo'n bandje moest dragen is gestraft omdat ze regelmatig de stad in ging en ook wat verward was. Waarschijnlijk ontstonden hierdoor problemen. De leiding heeft uit ergernis hierover besloten haar een enkelband om te doen. Haar bewegingsvrijheid beperkt zich nu tot haar kamer en een heel klein gebied van enkele meters daaromheen. In feite is dit dus electronische fixatie.

Dat heeft niets met vrijheid, maar met onvrijheid te maken. De andere patiënten van die afdeling mogen wel vrij in en uitlopen; zij vormt de enige uitzondering daarop. Daar komt bij dat ik daar verschillende keren ben geweest als contactpersoon van iemand die er opgenomen was. Al die keren moest ik uitgebreid door de gangen lopen zoeken voordat ik iemand van het verplegend personeel aantrof; soms was er zelfs geen enkel personeelslid op die open afdeling te vinden.

Omdat het een open vleugel van een GGZ-kliniek betreft met minimale personeelsbezetting ligt het voor de hand dat deze vrouw nu het grootste deel van de tijd alleen is. Alleen als ze zich verder dan een paar meter van haar kamer verwijdert, gaat er een alarm af en wordt ze teruggebracht.

Ik vind zoiets echt niet kunnen. Personeelsgebrek mag wat mij betreft niet op deze manier op patiënten te worden afgewenteld. Bovendien staat in een onderzoek, dat gehouden is naar de toepassing van EVS - Electronisch Volg Systemen - dat deze methoden niet geschikt zijn voor psychiatrische patiënten. In een rapport over EVS in justitiële inrichtingen, dat ik vond op wodc.nl/images/1255_samenvatting_tcm44-59339.pdf, staat letterlijk:

"3. In de landen waar EVS wordt toegepast wordt het gebruikt als vervanging van een gevangenisstraf, bij voorwaardelijke straffen of bij vervroegde invrijheidsstelling. Delinquenten met een psychiatrische stoornis zijn uitgesloten van deelname."

Dat laatste wordt niet gemotiveerd, maar laat zich gemakkelijk raden: het dragen van een enkelband is geestelijk heel zwaar. Proefpersonen, die bij wijze van experiment zo'n enkelband moesten dragen, vonden dit heel belastend omdat ze voortdurend moesten opletten dat ze zich niet buiten vrije zône begaven. Voor mensen met een psychiatrische handicap lijkt het me dan ook een veel te zware maatregel. Het is een middel om iemand te controleren en te beheersen, maar zeker geen behandelinstrument. Ik denk dat die afdeling dan ook veel meer aan begeleiding van die patiënte moet doen dan aan het toepassen van dergelijke zware dwangmaatregelen.

Ik zal de instelling zelf en Kamerleden hierover benaderen en informeren of die instelling niet buiten haar boekje gaat. Hopelijk is dit niet een nieuwe trend, want mocht dat zo zijn, dan is het tijd dat er aan de bel getrokken wordt.

Hendrik.

Gelieve Inloggen om te deelnemen aan het gesprek.